Çocuk alerjisi , bağışıklık sisteminin normalde zararsız olan maddelere (alerjenlere) aşırı tepki vermesi sonucu ortaya çıkan durumların tanı ve tedavisiyle ilgilenen bir tıbbi birimdir. Çocuklarda yaygın alerjenler arasında gıdalar (süt, yumurta, fıstık), polen, evcil hayvan tüyü, toz akarları, böcek sokmaları ve bazı ilaçlar bulunur.

Alerjik reaksiyonlar hapşırık, burun akıntısı, deri döküntüleri, mide rahatsızlıkları veya ciddi vakalarda anafilaksi gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Çocuklarda alerji yönetimi, alerjenlerden kaçınma, ilaç tedavisi ve bazı durumlarda immünoterapi ile sağlanabilir.

Çocuklarda alerjiler dünya genelinde oldukça yaygın bir durum ve özellikle sanayileşmiş ülkelerde daha sık görülür. Batı ülkelerinde yapılan araştırmalara göre, çocukların yaklaşık %25-30’u en az bir alerjik duruma (saman nezlesi, egzama veya gıda alerjileri gibi) sahiptir. Gıda alerjileri, bu çocukların %5-10’unu etkilerken bazı gelişmiş bölgelerde bu oran %10’a kadar çıkabilir.

Çocuklarda Alerji Belirtileri Nelerdir?

Çocuklarda alerji belirtileri, alerjenin türüne bağlı olarak farklı şekillerde ortaya çıkabilir ve hafiften şiddetliye kadar değişebilir. Polen, toz ve hayvan tüyü gibi solunum yolu alerjileri burun akıntısı, hapşırık, burun tıkanıklığı ve göz kaşıntısına neden olurken gıda alerjileri genellikle deri döküntüleri, kurdeşen, mide bulantısı, kusma veya ishal gibi belirtiler gösterir.

Cilt alerjileri egzama veya kaşıntılı döküntülerle kendini belli ederken, böcek sokmaları veya ilaç alerjileri ciddi vakalarda anafilaksiye yol açabilir. Şiddetli alerjik reaksiyonlar nefes darlığı, dudak veya dil şişmesi ve bilinç kaybı gibi hayati riskler oluşturabilir.

Vücudun farklı bölgelerinde görülebilen alerjiler, çocuklarda şu belirtilere yol açar:

  • Solunum yolu belirtileri : Hapşırma, burun akıntısı veya tıkanıklığı, geniz akıntısı, boğaz kaşıntısı.
  • Göz belirtileri : Kızarıklık, sulanma, kaşıntı, şişlik.
  • Cilt belirtileri : Kurdeşen (ürtiker), kaşıntı, kızarıklık, egzama benzeri döküntüler.
  • Sindirim sistemi belirtileri : Karın ağrısı, mide bulantısı, kusma, ishal.
  • Şişlik : Dudaklarda, dilde, yüzde veya göz çevresinde şişme.
  • Astım belirtileri : Öksürük, hırıltılı solunum (wheezing), göğüste sıkışma hissi, nefes darlığı.
  • Böcek sokmasına veya ilaçlara bağlı alerjik reaksiyonlar : Sokulan veya ilaca maruz kalan bölgede şişlik, yaygın kaşıntı, kızarıklık.
  • Anafilaksi (şiddetli alerjik reaksiyon) : Solunum güçlüğü, boğazda daralma hissi, kan basıncında ani düşüş, baş dönmesi, bayılma, hızlı veya zayıf nabız.

Çocuklarda Alerji Tanısı Nasıl Konur?

Çocuklarda alerji tanısı için önce çocuk alerji hekimi hastayı şikayetlerinin ayrıntılarını öğrenerek değerlendirir ve muayene eder. Daha önce yaşanan alerji ile ilgili tüm detayları öğrenmeye çalışır, şikayete ait doktor ya da hastane notu, o zmana ait tetkik sonuçları vs görmek ister ve çocuktaki alerjiye yönelik uygun testleri ister. Testler alerji deri testi de olabilir, kandan bakılan alerji testleri de olabilir. Bunların sonucuna göre tanı konur.

Çocuklarda Alerjiden Nasıl Korunulur?

Çocuklar alerjisi olan tetikleyicilerden korunmalıdır. Bu yüzden şikayete neden olan tetikleyicinin ne olduğunun ortaya konması önemlidir. Örneğin ev tozu akarının neden olduğu alerjik nezle ve alerjik astımdan korunmak için yün yatak, yastık, yorgan, kuş tüyü, kaz tüyü yastıklar gibi yünlü ve tüylü eşyaların kullanılmaması, etrafta peluş oyuncakların olmaması gerekir. Ayrıca sigara dumanı, kirli hava, egzoz dumanı, ağır deterjan ve parfüm kokuları alerjik şikayetleri tetikler. Bu tetikleyicilerden uzak durmak gerekir.

Yapılan bazı çalışmalarda anne veya babasında alerjik hastalık olan alerji açısından yüksek riskli çocuklarda erken bebeklik döneminde atopik egzema gelişiminin nemlendirici sürülerek önlenmesinin sonraki aylarda ve yaşlarda besin alerji gelişimini önlediği gösterilmiştir. Ayrıca farklı çalışmalarda yine bebeklik döneminde ilk 1 yaşta ek gıdaya geçtikten sonra farklı besin gruplarından çeşitli besinlerle beslenmenin 1 yaşından sonraki dönemde besin alerjisini azalttığı yönünde sonuçlar ortaya konmuştur.

Play sound